Eduki publikatzailea

Baia Ibaia KBE

Baia Ibaia KBE

Baia edo Bayas ibaiak Arabako mendebaldeko herena iparraldetik hegoaldera zeharkatzen du 60 km-an zehar. Lurraldea aldakorra da, eskualde biogeografiko atlantikoa eta mediterranearra txandakatzen baitira, eta hori guztia ibaiak zeharkatzen dituen paisaietan islatzen da. Iparraldean, uzta larreak eta baso txikiak daude, eta hegoaldean zereal, erremolatxa eta patata laborantzak.

Baia Gorbeia mendigunean jaiotzen da eta Ebro ibaiarekin elkartzen da Miranda de Ebron (Burgos). Zuia, Urkabustaiz, Kuartango, Erriberagoitia eta Erriberabeitia igarotzen ditu, eta ibar horietan pasabide estuak zeharkatzen ditu, besteak beste Andakoa edo Hereñakoa. Garrantzitsuena Techako haitzartea da, Arkamo eta Badaia mendilerroen artean horma ikusgarriak dituena. Ur emarian infiltrazioak egoten dira materialak karstikoak direlako, eta horregatik, udan haitz geruzak agerian geratzen dira zenbait lekutan.

Ibilguak eutsi egin die bere fisionomia eta egitura naturalei, ia ez baita egin esku-hartzerik edo zuzenketa artifizialik. Ibarbasoak haltzez daude osatuta gehienbat –haritzak eta lizarrak ere badaude alde atlantikoan, eta makalak eta sahatsak alde mediterraneoan-, eta zabalak dira tarte askotan.

Zergatik den garrantzitsua

Baia ibaiaren ertzak garrantzitsuak dira bisoi europarra (Mustela lutreola) kontserbatzeko, teorian animalia horren habitatak izan baitaitezke; gainera, ibai hori Ebro ibaiarekin lotuta dago, eta han bizi dira bisoi populaziorik handienak. Gauza bera gertatzen da igarabarekin (Lutra lutra).

Ibilguan eta ibaiertzetan eragin nabarmenik ez dagoenez eta araubide gabeko ibaia denez, Euskal Autonomia Erkidegoko gainerako ibaiek baino egoera naturalagoa du. Nabarmentzeko modukoak dira alubioi metakinetan hazten diren Kuartangoko haltzadiak, bai eta haritz kandudunez (Quercus robur) osatutako Zuiako hariztiak ere; izan ere, kontserbazio egoera onean daude, beste eskualde batzuetan desagertuak dira eta funtzionaltasun ekologikoa dute.

DATU TEKNIKOAK

Ibaiak
Gune mota

KBE

Azalera

448,44 ha

Gertuko udalerriak

Markina, Sarria, Murgia, Lukiano, Abornikano, Zuhatzu Kuartango, Subilla Morillas edo Pobes.

Intereseko fauna

Arrain fauna oso aberatsa da, eta errutilo hegalgorria eta loina txikia aurki ditzakegu bertan.  Ornogabeen artean burruntzi esmeralda zikindua nabarmendu behar da (Oxygastra curtisii). Hegaztiek leku nabarmena daukate, besteak beste, martin arrantzalea, zapelatza edo miru gorria. Bertako uretan mehatxatutako bi ugaztun bizi dira, bisoi europarra eta igaraba.

Intereseko flora

Eguerdilili horia (Anemone ranunculoides), Ranunculus auricomus edo Thalictrum flavum aipa daitezke intereseko florako espezien artean. Orthotrichum casasianum briofitotik Baia ibaia da bakarra Iberiar penintsulan eta munduan.

Habitat esanguratsuak

Haritz eta lizarren baso piriniotar kantauriarrak.

Haltz eta lizarren baso alubialak.

Sahats eta makal ibarbasoak

Beste ibai batzuk

Ruta cercana

Arakil ibaia KBE

Ikusi gehiago
Ruta cercana

Barrundia ibaia KBE

Ikusi gehiago